ترخیص کالا از گمرک و مراحل آن

ترخیص کالا از گمرک مهم ترین مرحله در واردات محسوب می‌شود. پروسه ترخیص فرآیندی پیچیده و تخصصی است که انجام آن مستلزم دانش فنی، آگاهی از قوانین تجارت بین الملل و از همه مهم‌تر تجربه عملیاتی می‌باشد. درصورتی که واردکننده مراحل ترخیص کالای خود را به فرد و یا تیم متخصصی واگذار نکند، نه تنها ممکن است زمان و محموله خود را از دست دهد، بلکه متحمل پرداخت هزینه‌های گزاف نیز خواهد شد. شرکت بازرگانی بین المللی حیان راه آسیا در امور بازرگانی و با شعار پایبندی به تعهدات، آماده ارائه صفر تا صد خدمات ترخیص کالا در سریعترین زمان ممکن است. در این بخش سعی خود را بر آن داشته تا مراحل ترخیص از گمرک را به صورت تخصصی، به علاقه‌مندان این حوزه آموزش دهیم.

ترخیص کار کالا

جهت دریافت مشاوره رایگان در روند فعالیت خود می‌توانید از فرم زیر با ما در ارتباط باشید .

ترخیص کالا را از کجا شروع کنیم؟

ترخیص کالا از زمانی آغاز می‌شود که کالا به بندر یا فرودگاه مقصد رسیده باشد؛ درواقع تفاوت اصلی ترخیص با واردات در همین مورد است. برای شروع ترخیص کالا از گمرک ایران ابتدا باید از مقررات وارداتی کشور و سپس از تمام مدارک لازمی که باید ارائه دهید آگاهی یابید. نکته دیگری که باید بدان توجه کنید زمان ترخیص است؛ زمان ترخیص کالا به شدت تحت تأثیر روند، تجربه ترخیص کار و شرایط گمرک است. در ادامه با مراحل ترخیص کالا از گمرک آشنا می‌شویم . 

ترخیص کالا از گمرک

۱- اخذ پروفرما اینویس (پیش فاکتور) از صاحب کالا

اولین مرحله برای ترخیص کالا از گمرک، مرحله‌ی دریافت پروفرما می‌باشد. قبل از اقدام به خرید کالا و ثبت فاکتور نهایی، می‌توانید با ارائه مشخصات کالا از شرکت تامین کننده، پیش فاکتور را دریافت کنید.

در این سند موارد مهمی از جمله نحوه پرداخت، تعهد طرفین، موارد مربوط به اینکوترمز و … مشخص شده که برای شما و صاحب کالا قابل بررسی است. در واقع پیش فاکتور برای بررسی ورود کالا به داخل کشور است.

ثبت سفارش

۲- اقدام برای دریافت ثبت سفارش NSTW

اخذ ثبت سفارش قبل از ترخیص کالا یکی از پیش‌نیازهای ترخیص است. برای ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت ایران (NTSW) داشتن کارت بازرگانی الزامی است. در ثبت سفارش از طریق بارگذاری پروفرما در این سامانه، کالای شما مورد بررسی قرار می‌گیرد تا قوانین وارداتی مانند: آزاد بودن کالا برای واردات، عدم تولید داخلی، ممنوعه نبودن و اولویت کالایی بررسی شود. در نهایت پس از بارگذاری پیش فاکتور، مجوز ثبت سفارش و واردات کالا صادر می‌شود.

۳- دریافت مجوز از بانک مرکزی

پس از دریافت مجوز ثبت سفارش باید برای حواله خرید کالا (مبلغ ارزی) اقدام نمایید. پس از مراجعه به شعبه بانکی که در ثبت سفارش خود آن را به اداره بازرگانی در پروفرما معرفی کرده اید، باید از همان بانک درخواستی با عنوان تخصیص ارز به بانک مرکزی ارسال کنید.

۴- حواله ی خرید کالا (تامین ارز) در ترخیص از گمرک

پس از تخصیص ارز و گرفتن تاییدیه از بانک مرکزی، با مراجعه به بانک عامل میتوانید مبلغ خرید کالای خود را با نرخ نیمایی برای فروشنده حواله کنید. هر میزان که تخصیص ارز به شما تعلق بگیرد، ۳۵ درصد آن مبلغ را باید به عنوان ضمانت (جهت حصول اطمینان از واردات کالا) در نزد بانک عامل قرار دهید. این وجه پس از واردات کالای شما و ارائه اسناد مربوطه مبنی بر صحت اطلاعات ثبت شده، قابل استرداد خواهد بود.

فرآیند حمل کالا

۵- فرآیند حمل کالا به ایران، بارنامه و اینکوترمز

کالای خریداری شده شما از راه‌های زیر وارد کشور می‌شود:

  • کالا توسط راه‌های دریایی به بنادر ایران وارد می‌شود.
  • کالا توسط راه‌های هوایی به تمامی فرودگاه‌های ایران که دارای کارگو می‌باشند ارسال می‌شود.
  • کالاهایی که از کشورهای اروپایی خریداری شده باشند عمدتا از طریق مرز بازرگان و به صورت زمینی وارد کشور می‌شوند.
گرفتن ترخیصیه

6- گرفتن ترخیصیه از شرکت حمل و قبض انبار کالا

ترخیصیه یا delivery order مدرک و سندی است که ترخیصکار بعد از ورود کالا به مرز (گمرک)، از شرکت حمل و نقل دریافت می‌کند.  ترخیصیه شامل مشخصات گیرنده، نام وسیله حمل کننده، شماره بارنامه و تاریخ صدور، محل بارگیری، محل تخلیه، تعداد و نوع کالا، بسته بندی، شرح کالا، وزن خالص، نام شرکت کشتیرانی با مؤسسه حمل ونقل، مشخصات وسیله حمل و شماره فهرست کل بار می‌شود

7- ثبت کالا در سامانه EPL

قدم بعدی در فرآیند ترخیص از گمرک، بارگذاری مدارک در سامانه (پنجره واحد تجارت فرامرزی) است. پس از وارد کردن کد، مشخصات کالای شما وارد سامانه ‌ای پی ال می‌شود (ترخیصیه الکترونیکی). در این مرحله کلیه اطلاعات حمل با اطلاعات ثبت سفارش در سامانه EPL لینک می‌شود.

8- دریافت کوتاژ

پس از بارگذاری مدارک در سامانه EPL، کد هشت رقمی به کالای شما اختصاص پیدا می‌کند. این سامانه فرم اظهار نامه کالای شما را قفل و آن را به کارکنان گمرک معرفی می‌کند. به این فرایند به اصطلاح کوتاژ (کانتر کردن) گفته می‌شود. اگر از کوتاژ در سامانه جامع  گمرکی برای صادرات کالا استفاده کنید؛ کوتاژ صادراتی (اظهارنامه صادراتی ) و اگر از این سیستم برای واردات کالا استفاده کنید به آن کوتاژ وارداتی گفته می‌شود.

لازم به ذکر است که پس از انجام این فرایند، دسترسی شما به اطلاعات محموله قطع شده و اگر اشتباهی صورت گرفته باشد، شما متحمل پرداخت جرائم خواهید شد.

9- تعیین مسیر گمرکی در فرآیند ترخیص کالا

در گمرک ایران، واردکنندگان مطابق حسن سابقه و تجربه به چند مسیر متفاوت هدایت می‌شوند. انواع مسیر ترخیص از گمرک شامل مسیر سبز، مسیر زرد و مسیر قرمز می‌شوند. در ادامه به توضیح هریک می‌پردازیم:

  1. مسیر سبز: نیازی به ارزیابی و بررسی اسناد و کنترل ارزش و تعرفه ندارد.
  2. مسیر زرد: فقط نیاز به بررسی اسناد و کنترل ارزش کالا دارد.
  3. مسیر قرمز: کالا نیاز به ارزیابی، تطبیق اسناد و همچنین بررسی و کنترل ارزش و تعرفه کالا دارد.

10- واریز وجه گمرکی

مرحله بعدی از مراحل ترخیص از گمرک، ارجاع به گمرک و پرداخت هزینه‌های لازم است که با مراجعه به سایت payment به صورت آنلاین قابل پرداخت است.

واریز 2 درصد مالیات علی الحساب در ترخیص کالا از گمرک

11- واریز 2 درصد مالیات علی الحساب در ترخیص کالا از گمرک

واریز مالیات علی الحساب به منظور جلوگیری از فرار مالیات کارت‌های بازرگانی یکبار مصرف تصویب شده است. طبق این قانون شما موظف به پرداخت 2 درصد ارزش ریالی کالا + ارزش سیف حقوق ورودی هستید. البته شرکت های تولیدی و یا برخی از دارندگان کارت‌های بازرگانی با ارائه مدارکی مبنی بر خوش حسابی و یا انجام 3 سال واردات پیاپی از این قانون معاف هستند.

12- اخذ مجوزهای مورد نیاز در ترخیص از گمرک

در این مرحله با توجه به نوع کالا، ملزم به اخذ مجوزهای مورد نیاز برای ترخیص هستیم که توسط کارشناسان گمرک تعیین می‌شود. به طور مثال برای واردات مواد غذایی نیاز به اخذ مجوز اداره‌ی بهداشت است. مجوزهای دیگر عبارتند از:

  • استاندارد
  • قرنطینه
  • تعیین ماهیت
  • وزارت دفاع
  • وزارت راه
  • محیط زیست و …

13- اخذ کد رهگیری از بانک عامل(ساتا)

پس از مراجعه به بانک عامل و ارائه مدارک مورد نیاز، کد رهگیری (کد خروج یا ساتا) دریافت خواهید کرد که در مرحله بعدی یعنی پروانه الکترونیک به آن نیاز پیدا می‌کنید.

14- صدور پروانه الکترونیک در ترخیص کالا از گمرک

از زمان الکترونیکی شدن سامانه‌ها، دیگر چیزی تحت عنوان پروانه سبز گمرکی نداریم. شماره پروانه گمرکی با قابلیت استعلام و پروانه الکترونیکی جایگزین آن شده است.

پس از دریافت و ثبت کد رهگیری، مجوزها، واریز وجه گمرکی، مالیات علی الحساب و تایید کارشناس می‌توانید پروانه الکترونیک خود را دریافت کنید.

15- محاسبه عوارض انبارداری در ترخیص کالا

هزینه نگهداری کالا در فرآیند ترخیص از گمرک را هزینه انبار داری می‌گویند.

برای کالاهای دریایی این هزینه تحت عنوان عوارض بندری دریافت می‌شود که بسته به ارزش، حجم، وزن و مدت زمان ماندگاری کالا متغیر است.

ورود کامیون و بارگیری کالا

16- ورود کامیون و بارگیری کالا

برای گرفتن کامیون باید شماره آن را در سامانه EPL وارد نمایید. هنگام بارگیری مشخص خواهد شد که بار شما به کدام انبار خواهد رفت.

در حال حاضر امکان رهگیری مسیر کامیون برای خروج کالا فراهم شده است. لازم به ذکر است در این مرحله، باید کد شناسه‌ی انبار در ای پی ال بارگذاری شود.

17- بررسی مجدد کالا از طرف دایره درب خروج گمرک ایران

پس از بارگیری کالا حین خروج از گمرک در دایره درب خروج، کالا مجددا مورد بررسی قرار خواهد گرفت. بعضی از گمرکات در دایره درب خروج خود نیز ارزیاب و کارشناس و یا یکی از این دو مرحله را دارند.

یعنی ممکن است در دایره خروج نیز با فرایند بررسی به روش مسیر قرمز روبرو شوید. پس از تایید و دریافت دستور خروج از گمرک کالای شما ترخیص خواهد شد.

18- خروج کالا و تحویل کالا به انبار ذکر شده در سامانه epl

کالا پس از خروج از گمرک تا زمان ورود به انبار و حتی پس از آن قابل پیگیری است. نیرو های امنیتی کشور مثل نیروی انتظامی به تمامی اسناد ثبت شده در سامانه EPL دسترسی خواهند داشت.

این کنترل و نظارت دقیق به منظور جلوگیری از قاچاق کالا مطرح شده است. پس از ورود کالا به انبار مسئول انبار ورود کالا را ثبت می‌نماید.

هزینه ترخیص کالا از گمرک

به منظور تکمیل فرایند ترخیص از گمرک، هزینه ای تحت عنوان هزینه گمرکی از بازرگانان اخذ می‌گردد. این هزینه بر اساس چند فاکتور توسط گمرک تعیین می‌گردد که این عوامل تعیین کننده به شرح زیر هستند:

  • حقوق گمرکی و سود بازرگانی: صاحب کالا موظف به پرداخت درصد معینی از ارزش کالا به گمرک است. این درصد در کتاب تعرفه ها برای تمامی کالاها تعیین شده است. برای مثال تعرفه واردات کالای x، پنج درصد است یعنی صاحب کالا باید 5 درصد از ارزش کالا را به گمرک پرداخت کند.
  • اخذ مجوز: با توجه به نوع کالا، نیاز است تا مجوزهای مختلفی مانند مجوز استاندارد، انرژی اتمی، بهداشت و … از ادارات مربوطه اخذ گردد. صدور این مجوزات نیامند پرداخت هزینه ای است که باید توسط صاحب کالا پرداخت گردد.
  • تخلیه و بارگیری: هنگام ورود کالا به مبادی کشور، گمرک وظیفه تخلیه و بارگیری کالا را بر عهده دارد. (گمرک این مبلغ را بر اساس وزن بار تعیین میکند.) به همین منظور صاحب کالا موظف به پرداخت هزینه تخلیه و بارگیری کالا است.
  • بیمه: بر اساس قوانین، صاحب کالا موظف به پرداخت 0.5 درصد از ارزش کالا به گمرک است.
  • انبار داری: هزینه انبار داری طبق وزن خالص کالا، نرخ انبارداری و مدت زمان استقرار کالا در انبار محاسبه میگردد.

البته توجه داشته باشید که هزینه ترخیص کالا تحت شرایطی میتواند کاهش پیدا کند. درصورتی که فردی با تجربه، متخصص و آگاه با تمامی فوت و فن های ترخیص، فرایند ترخیص کالا را انجام دهد، می‌تواند از هدر رفت هزینه‌ها جلوگیری کند.

هزینه ترخیص کالا از گمرک

کالا پس از خروج از گمرک تا زمان ورود به انبار و حتی پس از آن قابل پیگیری است. نیرو های امنیتی کشور مثل نیروی انتظامی به تمامی اسناد ثبت شده در سامانه EPL دسترسی خواهند داشت.

این کنترل و نظارت دقیق به منظور جلوگیری از قاچاق کالا مطرح شده است. پس از ورود کالا به انبار مسئول انبار ورود کالا را ثبت می‌نماید.

جهت دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره تخصصی شماره تماس خود را وارد کنید.